საგაკვეთილო გეგმები

 

💰 ფინანსური განათლება

45 წუთიანი გაკვეთილის გეგმა -VI კლასი

თემა: ფული, დანაზოგი და ბიუჯეტი

─────────────────────────────────

⏰ ხანგრძლივობა 45 წუთი

📚 საფეხური VI კლასი

👥 მოსწავლეთა რაოდენობა 20–30 მოსწავლე

🎓 მიდგომა ინტერაქტიური

 

 

🎯 გაკვეთილის მიზნები

გაკვეთილის ბოლოს მოსწავლეებს შეეძლებათ:

✅  ახსნან ფულის არსი და ისტორიული განვითარება

✅  განასხვავონ მოთხოვნილება და სურვილი

✅  დაგეგმონ მარტივი პირადი ბიუჯეტი

✅  გაიაზრონ დანაზოგის მნიშვნელობა

✅  პრაქტიკულ სიტუაციებში გამოიყენონ ფინანსური სააზროვნო უნარები

 

🛠 საჭირო მასალები

▸  ფლომასტრები და A3 ქაღალდი (ყოველი ჯგუფისთვის)

▸  "ბიუჯეტის ბარათები" — დასაბეჭდი ბარათები (მოცემულია დანართში)

▸  დაფა / პროექტორი

▸  სტიკერები: 🟢 მოთხოვნილება / 🟡 სურვილი

▸  ჯილდოს ვარსკვლავები ან ქულათა სქემა

 

📅 გაკვეთილის ეტაპები

 

⏱ დრო	🎯 აქტივობა	📋 შინაარსი	🛠 მეთოდი
0–5 წთ	🔥 გახსნა	მასწავლებელი სვამს კითხვას: "გსიამოვნებთ ყიდვა? რა გსურთ, მაგრამ ვერ ყიდულობთ?"  მოსწავლეები ხელს აწევენ და პასუხობენ.	საუბარი / მოტივაცია
5–12 წთ	📖 ფულის ისტორია. მინი-ლექცია	მასწავლებელი მოკლედ ყვება: ბარტერი → ნიჟარები → მონეტები → ბანკნოტი → ციფრული ფული. ვიზუალური სლაიდები ან ნახაზები დაფაზე.	ლექცია + ვიზუალი
12–20 წთ	🃏 "მინდა VS მჭირდება"  ბარათების თამაში	ჯგუფები (4-5 კაცი) იღებენ ბარათებს სხვადასხვა ნივთის სახელებით. ამოცანა: გაანაწილონ ორ სვეტად : "მოთხოვნილება" და "სურვილი". ჯგუფები წარადგენენ თავიანთ შეხედულებას და განიხილავენ.	ჯგუფური მუშაობა + დებატი
20–32 წთ	💼 "მარის ბიუჯეტი" - როლური სცენარი	ყოველი მოსწავლე იღებს ბიუჯეტის ფურცელს. ამბავი: "12 წლის მარიმ ამ კვირას 30 ლარი მიიღო. მას 8 ნივთი სურს. დახარჯოს ისე, რომ 10 ლარი დაზოგოს." —ადგენენ ბიუჯეტს.	წყვილი
32–40 წთ	🎮 "ბიუჯეტ-ჩელენჯი" - სწრაფი ვიქტორინა	მასწავლებელი კითხულობს 5 სიტუაციას ("დაზოგავ თუ დახარჯავ?"). მოსწავლეები ბარათებით ან ხელის აწევით პასუხობენ. გამარჯვებული ჯგუფი იღებს ჯილდოს.	ვიქტორინა / თამაში
40–45 წთ	🌟 შეჯამება	ყოველი მოსწავლე სტიკერზე წერს 1 რამეს, რაც დღეს ისწავლა. ბოლოს კლასი ერთად ჩამოაყალიბებს 3 ფინანსურ წესს.	რეფლექსია + შემაჯამებელი

 

 

🎮 აქტივობების დეტალური აღწერა

 

🃏 "მინდა VS მჭირდება" — ბარათების თამაში

ჯგუფს ეძლევა 12–15 ბარათი ნივთების სახელებით. მაგ: პური, ტელეფონი, ელექტრო-სკუტერი, წყალი, კინო-ბილეთი, სამედიცინო დახმარება, სახელმძღვანელო...

▸  ჯგუფი 3 წუთში ანაწილებს ბარათებს ორ სვეტად

▸  ჯგუფი წარადგენს და ასაბუთებს გადაწყვეტილებებს

▸  კლასი განიხილავს სადავო შემთხვევებს (მაგ. ინტერნეტი - სურვილი თუ მოთხოვნილება?)

 

💼 "მარის ბიუჯეტი" — სცენარი

მოსწავლეები ამუშავებენ ბიუჯეტის ფურცელს შემდეგი ინსტრუქციით:

▸  შემოსავალი: 30 ₾ (ჯიბის ფული ამ კვირისა)

▸  სავალდებულო: სასკოლო საჭიროებები - 8 ₾

▸  მიზანი: 10 ₾-ის დაზოგვა სამომავლოდ

▸  დარჩენილი 12 ₾ - თავისუფლად გასანაწილებელი

სია შეიძლება შეიცავდეს: საჭმელი (4₾), თამაში (6₾), გასართობი (5₾), წიგნი (3₾). მოსწავლე ირჩევს პრიორიტეტებს.

 

🎮 ბიუჯეტ-ჩელენჯი - სიტუაციები

მასწავლებელი კითხულობს სიტუაციებს, მოსწავლეები პასუხობენ:

❓  "ახლი სათამაშო კონსოლი გამოვიდა. მინდა ახლავე ვიყიდო, მაგრამ ფული ოდნავ გამაკლია." - დაზოგავ თუ სესხს აიღებ?

❓  "კვირის ბოლოს მეგობრები კინოში მიდიან, ბილეთი 15₾ ჯდება, მაგრამ შენ ამ თვეში ფულს ველოსიპედისთვის ინახავ." - რას ირჩევ?

❓  "ბებიამ 50₾ მოგცა დაბადების დღეზე. მთლიანად დახარჯავ თუ ნაწილს დაზოგავ?"

❓  "მაღაზიაში წერია 1+1, ანუ  ორ ნივთს ერთის ფასად იყდი. ეს ყოველთვის კარგი შეთავაზებაა?"

❓  "შენი საყვარელი გუნდის ფეხბურთის ბარათი 200₾ ჯდება - ეს ინვესტიციაა?"

 

📊 შეფასება

გაკვეთილის შეფასება ხდება ორ დონეზე:

📝  ფორმატიული შეფასება: ჯგუფური მუშაობის დაკვირვება, ვიქტორინაში მონაწილეობა

🪞  თვითშეფასება: სტიკერი - "1 ახალი რამ, რაც ვისწავლე"

⭐  სიღრმისეული გაგება: ბიუჯეტის ფურცლის სწორად შევსება (შეიძლება შეფასდეს +ქულით)

 

🏠 საშინაო დავალება (სურვილისამებრ)

"ჩემი კვირის ბიუჯეტი" - მოსწავლე ითვალისწინებს 1 კვირის ხარჯებს (ჯიბის ფული, სხვ.) და ქმნის ბიუჯეტის გეგმას A4 ფურცელზე ან ნოუთბუქში.

 

💡 რჩევები მასწავლებლისთვის

▸   მოსწავლეებს ნება მიეცით ილაპარაკონ პირადი გამოცდილებიდან

▸  "არასწორი" პასუხი არ არსებობს - ბიუჯეტი პირადი გადაწყვეტილებაა

▸  ვიქტორინაში ჯგუფური ქულები ამაღლებს გუნდურ სულისკვეთებას

▸  თუ დრო გრჩება გააფართოვეთ "ინვესტიციის" ცნება: "რა განსხვავებაა დახარჯვასა და ინვესტიციას შორის?"

 

📖 საკვანძო ცნებები

 

ცნება	განმარტება
💵 ბიუჯეტი	გეგმა, თუ როგორ გავხარჯოთ ჩვენი ფული, რამდენი ვიღებთ და რამდენს ვხარჯავთ
🏦 დანაზოგი	ფული, რომელსაც ახლა არ ვხარჯავთ მომავალი მიზნის ან გაუთვალისწინებელი სიტუაციის გამო
🛒 მოთხოვნილება	მის გარეშე ვერ გავძლებთ: საჭმელი, საცხოვრებელი, ჯანდაცვა, განათლება
✨ სურვილი	გვინდა, მაგრამ მის გარეშეც შეიძლება გავძლოთ: კონსოლი, ახალი ტანსაცმელი
📈 ინვესტიცია	ფულის გამოყენება ისე, რომ მომავალში მეტი მოიტანოს (უნარი, განათლება, ბიზნესი)
💳 კრედიტი	სესხი, ანუ სხვისი ფული, რომელიც დროულად და პროცენტით უნდა დაბრუნდეს

 

 

"ფინანსური ჭკუა — ეს არ არის ის, რამდენი გვაქვს, არამედ ის, რამდენად ჭკვიანად ვიყენებთ."

გაკვეთილის გეგმა მომზადებულია მარინე ფორჩხიძის მიერ VI კლასის მოსწავლეებისთვის  •  2025/2026 სასწ. წელი

📊 ფინანსური განათლება

45 წუთიანი გაკვეთილის გეგმა - VIII–IX კლასი

თემა: საბანკო სისტემა, კრედიტი, ინვესტიცია და პირადი ფინანსური გეგმა

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⏰  ხანგრძლივობა 45 წუთი

📚  საფეხური VIII–IX კლასი

👥  მოსწავლეები 20–30 მოსწავლე

🧠  მიდგომა კრიტიკული და პრაქტიკული

 

 

🎯 სწავლის შედეგები

გაკვეთილის ბოლოს მოსწავლეებს შეეძლებათ:

✅  ახსნან, როგორ მუშაობს ბანკი და რა განსხვავებაა დეპოზიტსა და სესხს შორის

✅  გამოთვალონ მარტივი პროცენტი კონკრეტულ, ყოველდღიურ სიტუაციებში

✅  ახსნან, რა არის საკრედიტო ქულა და რა გავლენა აქვს ადამიანის ცხოვრებაზე

✅  შეადარონ ინვესტიციის სხვადასხვა ფორმა და განარჩიონ მათი სარგებელი და რისკი

✅  შეადგინონ 5 წლიანი ფინანსური გეგმა პირადი პერსონაჟის სახელით

✅  ამოიცნონ ყოველდღიური ფინანსური ხაფანგები და ახსნან, სად არის სახიფათო წერტილი

 

🛠 საჭირო მასალები

▸  "ფინანსური პერსონაჟის ბარათი" - ყოველი მოსწავლისთვის (3 სხვადასხვა ვარიანტი)

▸  კალკულატორი ან სმარტფონი (პროცენტის გამოსათვლელად)

▸  A3 ფლიფჩარტი ან დაფა - ინვესტიციების სქემისთვის

▸  "ბირჟის სიმულაციის" ბარათები - 6 კომპანიის "აქციები" სხვადასხვა ფასებით

▸  პროექტორი - ვიზუალური განმარტებებისა და სქემებისთვის

▸  სტიკერები -🟢 კარგი გადაწყვეტილება / 🔴 სარისკო გადაწყვეტილება

▸  სამუშაო ფურცელი - "ჩემი 5 წლიანი გეგმა" (ბლანკი ყოველი მოსწავლისთვის)

 

📅 გაკვეთილის ეტაპები — 45 წუთი

 

⏱ დრო	🎯 აქტივობა	📋 შინაარსი	🛠 მეთოდი
0 – 6 წუთი	🔥 გახსნა - "ფული მუშაობს ჩვენთვის?"	მასწავლებელი სვამს კითხვას: "ვინმე ოდესმე გიფიქრიათ, რომ ფული შეიძლება თავისთავად გამრავლდეს?" მოსწავლეები უზიარებენ მოსაზრებებს ერთმანეთს. შემდეგ მასწავლებელი ეკითხება: "რატომ ინახავენ ადამიანები ფულს ბანკში?“	საუბარი და მოტივაცია
6 – 16 წუთი	🏦 როგორ მუშაობს ბანკი და პროცენტი	მასწავლებელი ვიზუალით ხსნის: ბანკი იღებს ჩვენს ფულს დეპოზიტზე, ანიჭებს პროცენტს და სხვა ადამიანებს სესხად აძლევს. მარტივი პროცენტის გამოთვლა ერთი, ნათელი მაგალითით: 1 000 ლარი, 10 პროცენტი, 3 წელი. ჯგუფები ითვლიან კალკულატორით.	ლექცია, ვიზუალი და გათვლა
16 – 28 წუთი	💳 "ფინანსური პერსონაჟი" - სიმულაცია	ყოველი მოსწავლე იღებს "პერსონაჟის ბარათს" - სხვადასხვა ასაკის ადამიანი, განსხვავებული შემოსავლით, ვალდებულებებით და მიზნებით. ამოცანა: შეადგინე 5 წლიანი ფინანსური გეგმა, სად წავა ფული ყოველ თვეში?	ინდივიდუალური სიმულაცია
28 – 37 წუთი	📈 "მინი-ბირჟა" - ინვესტიციების სიმულაცია	ყოველი ჯგუფი იღებს 500 ლარის "ვირტუალურ კაპიტალს" და ირჩევს 6 კომპანიიდან. 3 სარბიელი - ყოველ ჯერზე ხდება "სიახლე" (კომპანიამ მოიგო ტენდერი / სკანდალი / ახალი პროდუქტი). კომპანიების ფასი იცვლება. ბოლოს ჯგუფები ადარებენ შედეგებს.	ჯგუფური სიმულაცია
37 – 43 წუთი	⚠️ "ფინანსური ხაფანგები" - ქეისების ანალიზი	3 რეალური სცენარი: სწრაფი კრედიტი, "ქსელური" შეთავაზება, ლოტო-სტრატეგია. ჯგუფები ხსნიან, რა შეიძლება წავიდეს არასწორად და სტიკერებით ნიშნავენ სარისკო ადგილებს (🔴 = სახიფათო).	ქეისებით სწავლება და დებატი
43 – 45 წუთი	🌟 რეფლექსია - "ჩემი ერთი ნაბიჯი"	ყოველი მოსწავლე სტიკერზე წერს ერთ კონკრეტულ ფინანსურ გადაწყვეტილებას, რომელსაც ახლავე ან მომავალში განახორციელებს. რამდენიმე მოსწავლე ხმამაღლა აზიარებს.	პირადი რეფლექსია

 

 

🔬 აქტივობების დეტალური აღწერა

 

🏦 პროცენტი და ბანკი — კითხვა-პასუხის ფორმატი

მასწავლებელი პროცენტის ცნებას კი არ ხსნის ლექციის სახით, არამედ კითხვა-პასუხის ფორმატში. მოსწავლეები ჯგუფებში 2-3 წუთი პასუხობენ კითხვებს, შემდეგ  ერთად აჯამებენ:

 

კითხვა	პასუხი
რა არის პროცენტი?	ეს არის "ჯილდო" ბანკისგან, რომ მას ვანდე ჩვენი ფული. ანუ ბანკი ჩვენს ფულს სხვებს ასესხებს და ამ "გამოყენებისთვის" გვიხდის.
მარტივი გამოთვლა	1 000 ლარი ბანკში, წლიური 10 პროცენტი — ეს ნიშნავს, რომ ყოველ წელს 100 ლარს ვიღებთ დამატებით. 3 წლის შემდეგ: 1 000 + 300 = 1 300 ლარი.
ეს ყოველთვის კარგია?	დეპოზიტის შემთხვევაში  კი, ჩვენ ვიღებთ პროცენტს. სესხის შემთხვევაში  პროცენტი ჩვენ გვეკისრება. ამიტომ სესხის აღებამდე ყოველთვის კითხე: "რამდენი ლარი გადავიხდი სულ?"
"სწრაფი სესხის" ხაფანგი	ხშირად ვხედავთ: "მხოლოდ 2.9% ყოველ თვეში!"  ეს ჩანს ძალიან მცირედ, მაგრამ 12 თვეში ეს 34 პროცენტზე მეტი ხდება. 1 000 ლარის სესხი წელიწადში 1 340 ლარი ჯდება.

 

პრაქტიკული ამოცანა ჯგუფებისთვის: "ნინოს მეგობარმა 2 000 ლარი ჩადო ბანკში წლიური 8 პროცენტით. 3 წლის შემდეგ რამდენი ექნება?" - კალკულატორით ითვლიან და ადარებენ პასუხებს.

 

 

💳 "ფინანსური პერსონაჟი" — სიმულაციის სცენარები

ყოველი მოსწავლე იღებს ერთ-ერთს სამი "ფინანსური პერსონაჟის" ბარათიდან. ამოცანა: ააგოს 5 წლიანი გეგმა ოთხ სვეტად: შემოსავალი / ხარჯები / დანაზოგი / ინვესტიცია. ბოლოს ჯგუფი, სადაც სამი ვარიანტი შედის, ერთ სათათბიროზე ადარებს გეგმებს:

 

	🟢 კარტა A  სტუდენტი ნინო	🟡 კარტა B  გიორგი, დამწყები	🔴 კარტა C  თამარი, 30 წლის
ასაკი	18 წლის	24 წლის	30 წლის
შემოსავალი	სტიპენდია - 200 ლარი. სხვა შემოსავალი არ აქვს.	ხელფასი - 1 500 ლარი თვეში.	ხელფასი - 2 200 ლარი თვეში.
ვალდებულებები	სასწავლო სესხი - 8 000 ლარი, რომელიც სწავლის შემდეგ უნდა დაფაროს.	სამომხმარებლო კრედიტი - 3 000 ლარი ყოველთვიური გადასახდელით.	იპოთეკური სესხი - 80 000 ლარი. საკრედიტო ბარათის ვალი - 2 000 ლარი.
მთავარი მიზანი	უნივერსიტეტის დასრულება, პირველი სამსახური.	ბინის გაქირავება, ავტომობილი, დანაზოგის დაწყება.	სესხების დაფარვა, საპენსიო დანაზოგის დაწყება.
მთავარი გამოწვევა	შემოსავალი ძალიან მცირეა. სესხი გელოდება. საედან დავიწყო?	ყოველთვიური ხარჯები 20%-ით მეტია, ვიდრე ნავარაუდები ჰქონდა.	ორი დიდი ვალდებულება ერთდროულად  ძნელია, გეგმა შეადგინო.

 

დამატებითი საკითხი განსახილველად: "ვის შემთხვევაში არის ყველაზე გადაუდებელი საგანგებო ფონდის შექმნა?  ნინო, გიორგი თუ თამარი?"

 

 

📈 "მინი-ბირჟა" - ინვესტიციების სიმულაცია

ყოველი ჯგუფი იღებს 500 ლარის "ვირტუალურ კაპიტალს" და ირჩევს 6 კომპანიიდან ნებისმიერ კომბინაციას. სულ სამი სარბიელია - ყოველ სარბიელამდე მასწავლებელი გამოაცხადებს "სიახლეს":

 

სარბიელი 1 - "ენერგეტიკული კომპანია მოიგო სახელმწიფო ტენდერი!" → ფასი იზრდება.

სარბიელი 2 - "ტექნოლოგიური სტარტაპის მმართველი გადადგა!" → ფასი ეცემა.

სარბიელი 3 - "ფარმაცევტულმა კომპანიამ ახალი მედიკამენტი გამოუშვა!" → ფასი იზრდება.

 

🏢 კომპანია	საწყისი ფასი	სარბიელი 1	სარბიელი 2	სარბიელი 3	⚠️ რისკის დონე
🌾 სასოფლო-სამეური ბანკი	10 ლარი/აქციაზე	იზრდება	ოდნავ ეცემა	კვლავ იზრდება	🟢 დაბალი რისკი
⚡ ენერგეტიკული კომპანია	25 ლარი/აქციაზე	ძლიერ იზრდება	კვლავ იზრდება	ეცემა	🟡 საშუალო რისკი
📱 ტექნოლოგიური სტარტაპი	5 ლარი/აქციაზე	ძალიან ძლიერ იზრდება	კვლავ ძლიერ იზრდება	მკვეთრად ეცემა	🔴 მაღალი რისკი
🏗 სამშენებლო კომპანია	18 ლარი/აქციაზე	ოდნავ იზრდება	ოდნავ ეცემა	ოდნავ იზრდება	🟢 დაბალი რისკი
🌍 ექსპორტ-იმპორტის ფირმა	12 ლარი/აქციაზე	ოდნავ ეცემა	იზრდება	ოდნავ იზრდება	🟡 საშუალო რისკი
💊 ფარმაცევტული ჰოლდინგი	30 ლარი/აქციაზე	სტაბილური	სტაბილური	ოდნავ იზრდება	🟢 დაბალი რისკი

 

სარბიელების შემდეგ ჯგუფები ადარებენ: ვინ მეტი გამოიმუშავა? ვინ ყველაზე მეტი დაკარგა? მასწავლებელი ხსნის დივერსიფიკაციის პრინციპს: "ნუ ჩადებ ყველა კვერცხს ერთ კალათაში"  ვის წაადგება ეს პრინციპი სარგებლად?

 

 

⚠️ ფინანსური ხაფანგები - ქეისების ანალიზი

მასწავლებელი წარადგენს სამ სიტუაციას. ყოველი ჯგუფი კითხულობს სიტუაციას, ეძებს ხაფანგს და სტიკერით ნიშნავს სახიფათო წერტილს (🔴). შემდეგ  კლასი ერთად ასახელებს სწორ გადაწყვეტილებებს:

 

#	📌 სიტუაცია	🔍 სად არის ხაფანგი	✅ სწორი გადაწყვეტილება
1	მიკრო-სასესხო კომპანია გთავაზობს: "1 000 ლარი ხელზე. მხოლოდ 2.9% ყოველ თვეში!" ჩანს მომგებიანი.	2.9 პროცენტი ყოველ თვეში ნიშნავს 35 პროცენტს წელიწადში. 1 000 ლარის სესხი ერთ წელში 1 350 ლარი ხდება. ეს ყოველთვიური გადასახდელი "ვარდი" ძვირად ჯდება.	ყოველთვის ჰკითხე: "რამდენი ლარი გადავიხდი სულ?" — ამ კითხვით ნებისმიერი შეთავაზება გამჭვირვალე ხდება.
2	მეგობარი გეპატიჟება "ბიზნეს-შესაძლებლობაში": 300 ლარის "ინვესტიციით" ყოველ თვეში 150 ლარს გამოიმუშავებ. ყველა, ვინც ახლებს მოიყვანს, მეტს შოულობს.	150 ლარი 300-ზე — ეს 50 პროცენტი ყოველ თვეში, ანუ 600 პროცენტი წელიწადში. ეს არარეალური ციფრია. სქემა გაგრძელდება მხოლოდ ახალი წევრების ხარჯზე. ადრე თუ გვიან ჩაიშლება.	ჰკითხე: "ფული პროდუქტის გაყიდვიდან მოდის თუ ახალი წევრებიდან?"  თუ მეორე - გამოდი.
3	"ლოტო-სტრატეგი": "სტატისტიკურად, თუ ყოველდღე ლოტოს ვყიდი, ერთხელ მაინც მოვიგებ. ეს ინვესტიციაა!"	გამარჯვების შანსი შეიძლება 1 : 14 000 000 იყოს. 1 ლარი × 365 დღე = 365 ლარი წელიწადში ზარალი. ეს "ინვესტიცია" არ არის, ეს გართობაა, ძვირადღირებული.	ის 365 ლარი ბანკის დეპოზიტზე ან საინვესტიციო ანგარიშზე ათ წელიწადში 700 ლარზე მეტი ხდება.

 

 

📖 საკვანძო ცნებები — VIII–IX კლასის დონეზე

 

ცნება	განმარტება სრულად
🏦 დეპოზიტი	ფული, რომელსაც ბანკში ვათავსებთ შენახვისა და გამრავლების მიზნით. ბანკი გვიხდის პროცენტს, რადგანაც ჩვენს ფულს სხვა ადამიანებზე ასესხებს.
📊 პროცენტი	ციფრი, რომელიც გვეუბნება  "100 ლარიდან რამდენი ლარი გამოიმუშავებ ან გადაიხდი?" 10 პროცენტი = 100 ლარიდან 10 ლარი.
💳 საკრედიტო ქულა	შენი "ფინანსური რეპუტაცია"  ციფრი, რომელიც გვიჩვენებს, რამდენად სანდო ვართ ვალდებულებების შესრულებაში. ბანკი ამ ქულას უყურებს სესხის გაცემამდე.
📉 ინფლაცია	ფასების ნელ-ნელა ზრდა ყოველ წელს. თუ ფული ანგარიშზე უმოქმედოდ დევს, 10 წელიწადში ნაკლების ყიდვა შეიძლება ამ ფულით , მიუხედავად იმისა, რომ ციფრი არ შეცვლილა.
🌍 დივერსიფიკაცია	ინვესტიციების გაფანტვა სხვადასხვა ადგილას. ნუ ჩადებ ყველა ფულს ერთ ადგილას. თუ ერთი ჩაიშლება, დანარჩენი ინახავს.
🏛 ობლიგაცია	სახელმწიფო ან კომპანია სესხულობს ფულს ჩვენგან და გადაგვიხდის განსაზღვრულ პროცენტს. უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე აქცია.
💹 აქცია	კომპანიის პატარა "წილის" ყიდვით ამ კომპანიის თანამფლობელი ხდები. კომპანია წარმატებულია - ფასი იზრდება. კომპანია ზარალდება - ფასი ეცემა.
🛡 საგანგებო ფონდი	სამი-ექვსი თვის ყოველდღიური ხარჯების ტოლი დანაზოგი, რომელსაც შეხება არ ეკარება. მხოლოდ ნამდვილ გაუთვალისწინებელ სიტუაციაში გამოიყენება.
📋 ბიუჯეტი	გეგმა, თუ სად წავა ჩვენი ფული ამ თვეში. ყველა ხარჯის ჩამონათვალი, რომელიც გვეხმარება, ვაკონტროლოთ, სად ვხარჯავთ ზედმეტად.

 

 

 

🏠 საშინაო დავალება

"ჩემი ფინანსური მომავალი" - მოსწავლე ირჩევს ერთ პერსონაჟს (ან ქმნის საკუთარს) და ერთ გვერდზე წერს პირად ფინანსურ გეგმას:

▸  მიზანი 5 წლის შემდეგ,  კონკრეტული და გაზომვადი (მაგ: ბინის ქირა, ავტომობილი, სწავლა)

▸  ყოველთვიური შემოსავლის მოლოდინი

▸  50/30/20 წესი: შემოსავლის 50% - საჭირო ხარჯი, 30% - სურვილი, 20% - დანაზოგი

▸  ერთი ინვესტიციის ფორმა, რომელსაც გამოიყენებდა  და რატომ

▸  ერთი ფინანსური ხაფანგი, რომლისგანაც ყველაზე მეტად ეშინია  და როგორ დაიცავს თავს

 

💡 მასწავლებლის შენიშვნები და რჩევები

▸  ბირჟის სიმულაცია ყველაზე ეფექტურია, როდესაც "სიახლე" მოულოდნელია. მოსწავლეებს უყვართ ემოციური რეაქციები კომპანიის "ჩაშლაზე" ან "გამარჯვებაზე".

▸  შეცდომა ბირჟაზე - სასარგებლოა! მიეცით უფლება, ჯგუფებმა ვირტუალური ფული "დაკარგონ". ეს გაცილებით ძლიერი გაკვეთილია, ვიდრე ლექცია.

▸  კეისების ანალიზში - მოსწავლეები, სავარაუდოდ, პირადად იცნობენ MLM-ს ან ლოტოს მსხვერპლს. პირადი გამოცდილების გაზიარება სასურველია, თუ გარემო უსაფრთხოა.

▸  "72-ის წესი" ძლიერი მოსწავლეებისთვის. 72 გაყავი წლიურ პროცენტზე = რამდენ წელიწადში გაორმაგდება ფული. 8 პროცენტზე: 72 / 8 = 9 წელი. ეს ციფრი ყოველთვის გიჟებს აოცებს!

▸  საბოლოო რეფლექსია: მოითხოვეთ ერთი კონკრეტული ნაბიჯი, არა ზოგადი განცხადება. "დავიწყებ დაზოგვას" ნაკლები ღირს, ვიდრე "შემდეგი კვირიდან ყოველ თვეს 20 ლარს გადავანაწილებ."

▸  თუ კლასი ძალიან ჩართულია ბირჟის სიმულაციაში  გახანგრძლივეთ სარბიელები და შეამცირეთ ქეისების განხილვა. მოქნილობა მნიშვნელოვანია.

 

 

"ფინანსური გადაწყვეტილება, რომელსაც დღეს მიიღებ, ათ წელიწადში შენი ცხოვრების ხარისხს განსაზღვრავს."

გაკვეთილის გეგმა შექმნილია მარინე ფორჩხიძის მიერ  |  VIII–IX კლასი  |  საბაზო საფეხური  |  2025–2026 სასწავლო წელი

გაკვეთილის გეგმა

ფინანსური განათლება - პირადი ფინანსების საფუძვლები

X – XI კლასი  |  45 წუთი  |  ჯგუფური და ინდივიდუალური მუშაობა

სამიზნე ჯგუფი	ხანგრძლივობა	სწავლების ფორმა	საგანი
X – XI კლასი	45 წუთი	ჯგუფური / ინდ.	ფინანსური განათლება

 

⏱  დროის გრაფიკი - 45 წუთი

შესავალი	ტერმინების ბაზარი	დავითის სახლი	დისკუსია	შეჯამება
0:00	5:00	17:00	30:00	45:00

 

 

#	დროის კადრი	წუთები	ფორმატი	აქტივობა
1	0:00 – 5:00	5 წუთი	ინდივიდუალური	შესავალი: პროვოკაციული კითხვებები, დაფაზე ჩაწერა
2	5:00 – 17:00	12 წუთი	წყვილები + ჯგუფ.	ტერმინების ბაზარი: წყვილის ძებნა, ტერმინის ახსნა, კლასთან შემოწმება
3	17:00 – 30:00	13 წუთი	ჯგუფური	დავითის სახლი: ბიუჯეტის შედგენა, გადაწყვეტილება, ჯგუფთა წარადგენა
4	30:00 – 42:00	12 წუთი	წყვილები + კლასი	დისკუსია : „კარგი სესხი თუ ცუდი?“, არგუმენტირებული მსჯელობა
5	42:00 – 45:00	3 წუთი	ინდივიდუალური	შეჯამება : „3 რამ რაც ვისწავლე“, საშინაო დავალება

 

🎯  მიზნები

გაკვეთილის დასრულებისას მოსწავლეები შეძლებენ:

•        ახსნან ძირითადი ფინანსური ტერმინები

•        განასხვავორონ საჭიროება და სურვილი

•        შეადგინონ მარტივი პირადი ბიუჯეტის შედგენა

•        გამოთქვან დასაბუთებული პოზიცია სესხის/ინვესტიციის თემაზე

 

1.  შესავალი - „რამდენად ვიცი?“   ⏱ 0:00 – 5:00  (5 წუთი)

მასწავლებელი სვამს პროვოკაციულ კითხვებებს. მიზანი- ინტერესის გაღვივებაა:

„თუ ხვალ 1 000 ლარი მოგეცათ , რას გააკეთებდით?“

„ვინ იცის რა არის საპროცენტო განაკვეთი?“

მოსწავლეები პასუხობენ სპონტანურად. მასწავლებელი ყველა პასუხს დაფაზე ჩამოწერს.

 

2.  ტერმინების ბაზარი 📌   ⏱ 5:00 – 17:00  (12 წუთი)

📌 ფინანსური ტერმინების სწავლება . წყვილების ძებნის ფორმათი

როგორ მუშაობს:

თითოეულ მოსწავლეს ეძლევა ბართი, ნახევარს ტერმინი, ნახევარს განმარტება. კლასში სიარულით უნდა იპოვნონ თავიანთი წყვილი (5 წუთი), შემდეგ 2 წუთი ერთმანეთს აუხსნან, და კლასთან შემაოწმონ (5 წუთი).

ტერმინი	განმარტება
ინფლაცია	ფასების ზოგადი ზრდა დროთა განმავლობაში
საპროცენტო განაკვეთი	სესხზე ან დეპოზიტზე დარიცხული პროცენტი
ბიუჯეტი	შემოსავლებისა და გასავლების გეგმა
დივიდენდი	კომპანიის მოგებიდან აქციონერებზე გაცემული თანხა
ლიკვიდობა	აქტივის სწრაფად ფულად გადაქცევის უნარი
საკრედიტო ქულა	პირის კრედიტუნარიანობის შეფასება
დეფლაცია	ფასების ზოგადი კლება
ინვესტიცია	სამომავლო სარგებლის მიზნით ჩადებული თანხა

 

3.  დავითის სახლი 🏠 — სახალასო აქტივობა   ⏱ 17:00 – 30:00  (13 წუთი)

📌 ჯგუფური გადაწყვეტილების მიღება , ბიუჯეტის შედგენა

სცენარი:

დავითი 22 წლის, პირველი სამსახური. ხელფასი: 1 200 ლარი. ჯგუფებმა (3–4 კაცი) 5 წუთში უნდა შეადგინონ დავითის ბიუჯეტი. შემდეგ 3 წუთი წარადგენენ.

სავალდებულო გასავლები	დავითის სურვილები	გადასაწყვეტი
🏠 ქირა: 400 ₾ 🍕 საკვები: 200+ ₾ 📱 ტელეფონი: 45 ₾ 🚌 ტრანსპორტი: 60 ₾	📲 iPhone: 1 300 ₾ 🎂 მეგობრის დ.დ: 80 ₾ 🏋️ სპორტდარბაზი: 50 ₾	ყიდულობს? ანაზოგებს? სესხს აიღებს?

ჯგუფები 3 წუთში წარადგენენ გადაწყვეტილებს. განსხვავებული პასუხები ბუნებრივად დისკუსიაში გადაიზრდება.

 

4.  დისკუსია : „კარგი სესხი თუ ცუდი?“ 🗣   ⏱ 30:00 – 42:00  (12 წუთი)

მასწავლებელი წამოაყენს 2 განცხადებას:

„სტუდენტური სესხი აღება სისულეაა , ვალებით იწყებ ცხოვრებას.“

„ბანკიდან სესხი ავიღე ბიზნესის გასახსნელად. ეს ინვესტიციაა, არა ვალი.“

დისკუსიის ფორმატი:

•        3 წუთი - წყვილებში მსჯელობა

•        6 წუთი - კლასთან გაზიარება

•        3 წუთი - მასწავლებელი მოწინააღმდეგის როლში, ყველა მხარს ეწინააღდება

 

5.  შეჯამება : „3 რამ რაც დღეს ვისწავლე“   ⏱ 42:00 – 45:00  (3 წუთი)

თითოეული მოსწავლე ქაღალდზე წერს 3 ტერმინს ან იდეას. სურვილისამებად ხმამაღლა კითხოლობენ.

საშინაო დავალება:

„გაარკვიე შენი ოჯახის ბოლო თვის ბიუჯეტი. დაყავი კატეგორიებად (საჭიროება / სურვილი / ანაზოგი) და შეაჯამე.“

 

📎  საჭირო რესურსები

•        ბართები ტერმინებისათვის - 1 კომპლექტი 30 კაციან კლასისათვის

•        დავითის სცენარის ფურცელი -1 ფურცელი თითო ჯგუფზე

•        დაფა ან პროექტორი

•        ფლომასტერები ან ბართები მოსწავლეებისათვის

 

Integrating Financial Literacy into English Language Lessons

Lesson Plan: Personal Budgeting

Objective: Students will understand the importance of personal budgeting, learn key financial vocabulary, and practice analyzing a budget narrative to make informed decisions.

Time: 45 minutes

Time	Activity	Teacher’s Instruction / Interaction
5 min	Warm-up	"What is a budget? Is it a way to limit your freedom, or a tool to achieve your goals? Why?"
10 min	Direct Instruction	"Introduce key terms: Income, Expenses, Fixed Costs, Variable Costs. Use Appendix 1 as a reference."
15 min	Reading & Analysis	"Read the story of 'Nino’s Monthly Budget' in Appendix 2. Answer the analysis questions to understand how she manages her money."
10 min	Guided Practice	"Using the data from the text, identify Nino's Fixed and Variable costs in Appendix 3."
5 min	Closure	"Final reflection: If Nino wants to save for a laptop, which category of her budget should she change and how?"

Student Materials (Appendices)

Appendix 1: Key Vocabulary

• Budget: A plan for how to spend and save your money.
• Fixed Costs: Expenses that stay the same every month (e.g., phone bill, internet).
• Variable Costs: Expenses that change based on your habits (e.g., snacks, entertainment, clothes).
• Balance: The amount of money you have left after paying all expenses.

Appendix 2: Nino’s Monthly Budget (Reading Text)

Nino receives a monthly allowance of 100 GEL. She loves drawing, so she spends 20 GEL on art supplies. Her phone bill is fixed at 15 GEL. Every week, she spends about 10 GEL on snacks at school, which totals 40 GEL per month. She also tries to put 10 GEL into her piggy bank for a new sketchbook. Nino is worried because sometimes, at the end of the month, she has no money left for emergencies.

Discussion Questions:

1. What is Nino’s total Income?
2. List her Fixed and Variable costs based on the text.
3. Why does Nino have no money left at the end of the month?
4. Which expense could she reduce to save more money?

Appendix 3: Budget Analysis Worksheet

• Total Income: ________ GEL
• Total Expenses: ________ GEL
• Fixed Costs: (List items) ________________________
• Variable Costs: (List items) ________________________
• Remaining Balance: ________ GEL
• My Recommendation for Nino: __________________________________________________

Lesson Plan: Savings vs. Investments

Objective: Students will understand the fundamental difference between saving money (short-term security) and investing (long-term growth). Students will be able to categorize financial choices using English terminology.

Time: 45 minutes

Time	Activity	Teacher’s Instruction / Interaction
5 min	Warm-up	"Think of a jar where you put coins. Why do you keep them there? What if you used that money to buy something that could grow?"
10 min	Direct Instruction	"Let's define our key terms: Savings (safe place, low growth) vs. Investing (higher risk, potential for profit). Use Appendix 1 to compare them."
15 min	Guided Practice	"Work in pairs. Look at the scenarios in Appendix 2. Determine if the action is Saving or Investing. Why did you choose that?"
10 min	Independent Work	"Create your own 'Growth Plan'. If you had 100 GEL, how much would you save for a bike, and how much would you invest in a project? Fill in Appendix 3."
5 min	Closure	"Share your plans. What is the biggest difference you discovered today between saving and investing?"

Student Materials (Appendices)

Appendix 1: Key Concepts (Handout)

• Savings: Keeping money in a safe place (like a bank account) for future use. It is low-risk but grows slowly.
• Investing: Using money to buy an asset (like a small business share or a tool) that you hope will increase in value over time. It carries higher risk.

Appendix 2: Scenario Cards (Worksheet)

Circle the correct term:

1. Putting birthday money in a piggy bank. (Saving / Investing)
2. Buying a book to learn a skill that will help you earn more later. (Saving / Investing)
3. Keeping money in a bank account for an emergency. (Saving / Investing)
4. Buying seeds and fertilizer to grow a plant to sell the produce. (Saving / Investing)

Appendix 3: My Financial Plan

• Total Amount: 100 GEL
• My Goal: ______________________
• Amount to Save: _________ (Why?)
• Amount to Invest: _________ (In what?)

 

Lesson Plan: Setting Financial Goals

Objective: Students will learn how to set effective financial goals using the SMART criteria (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound) and create a personal financial action plan.

Time: 45 minutes

Time	Activity	Teacher’s Instruction / Interaction
5 min	Warm-up: The Vision Board	"If you had 200 GEL to save for something special, what would it be? Write one dream on the board."
10 min	Direct Instruction	"Introduce the SMART criteria using Appendix 1. Explain why 'I want money' is a bad goal and 'I want to save 50 GEL for a book in 2 months' is a SMART goal."
15 min	Interactive Analysis	"Read Appendix 2 (The Goal-Setting Story). In small groups, analyze which goals are SMART and which need improvement."
10 min	Personal Action Plan	"Using Appendix 3, draft your own SMART financial goal. Be ready to present your plan to your 'Financial Coach' (partner)."
5 min	Closure	"Final check: 'Is your goal achievable?' Reflect on why setting a deadline is crucial."

Student Materials (Appendices)

Appendix 1: The SMART Goal Framework

To make your goal happen, make it:

• Specific: What exactly do you want to buy?
• Measurable: How much money do you need?
• Achievable: Is it possible with your pocket money?
• Relevant: Why is it important to you?
• Time-bound: When do you want to achieve it?

Appendix 2: Analyzing Goals (Reading Text)

Read the following goal statements and decide which are SMART.

1. "I want to be rich one day."
2. "I will save 5 GEL every week for the next 4 weeks to buy a 20 GEL art set."
3. "I am going to buy a new phone by selling my old toys and saving my allowance for 6 months."
4. "I want to have more money."

Discussion: Which of these are effective? Why are 1 and 4 weak goals? How can we fix them?

Appendix 3: My Financial Action Plan

• My SMART Goal: ______________________________________
• Target Amount: ________ GEL
• Target Date: ________ (Date)
• Action Steps:
1. How much will I save weekly? ________
2. What Want can I give up to reach this goal? ________________
3. Who can support/check my progress? ________________

Lesson Plan: Smart Consumer Behavior

Objective: Students will analyze their shopping habits, learn to distinguish between impulsive buying and informed decision-making, and practice expressing these choices in English.

Time: 45 minutes

Time	Activity	Teacher’s Instruction / Interaction
5 min	Warm-up	"Have you ever bought something and regretted it the next day? Why do we sometimes buy things we don't need?"
10 min	Direct Instruction	"Introduce the concept of Impulse Buying vs. Informed Choice. Use Appendix 1 to discuss the 'Before You Buy' checklist."
15 min	Guided Practice	"Review the 'Shopping Scenarios' in Appendix 2. In groups, discuss which decisions are smart and which are impulsive. Use phrases: 'I think it is...', 'It is better to...'"
10 min	Independent Work	"Using Appendix 3, write a short 'Smart Shopper' plan for your next purchase. List three questions you must ask yourself before buying."
5 min	Closure	"One student shares their plan. Reflect: How does being a smart consumer help your long-term financial goals?"

Student Materials (Appendices)

Appendix 1: The Smart Shopper Checklist

Before you buy something, ask yourself:

1. Do I need this? (Is it a need or a want?)
2. Can I afford this? (Does it fit in my budget?)
3. Is it good quality? (Will it last a long time?)
4. Can I find it cheaper somewhere else? (Compare prices!)

Appendix 2: Shopping Scenarios (Group Discussion)

• Scenario A: Luka sees a cool new pen at the store. He has enough money, but he just bought a set of pens yesterday. He buys it anyway. (Impulsive / Smart?)
• Scenario B: Ana wants a new backpack. She waits for a sale and checks three different shops to find the best price and quality. (Impulsive / Smart?)
• Scenario C: Giorgi sees an ad for a game and buys it immediately without reading the reviews or checking the price. (Impulsive / Smart?)

Appendix 3: My "Smart Shopper" Plan

• Item I want to buy: ______________________
• My 3 Questions before buying:
1.  
2.  
3.  
• Decision: (I will buy it / I will wait / I will save more)

 

Lesson Plan: Financial Security & Digital Banking

Objective: Students will identify the risks of digital financial transactions, learn how to protect their personal/financial data, and understand the basic functions of digital banking tools.

Time: 45 minutes

Time	Activity	Teacher’s Instruction / Interaction
5 min	Warm-up: "Digital vs. Physical"	"Imagine you have 50 GEL. Would you rather keep it in a physical wallet or on a banking app? What are the risks of both?"
10 min	Direct Instruction	"Introduce the 'Digital Fortress' concept (Appendix 1). Explain: Strong passwords, Phishing, and Two-Factor Authentication (2FA)."
15 min	Analysis & Risk Assessment	"Read the 'The Lost Password' scenario (Appendix 2). Identify the mistakes made and suggest better security habits."
10 min	Interactive Activity	"Group work: Use the 'Security Checklist' (Appendix 3) to evaluate a hypothetical banking app profile."
5 min	Closure	"Final reflection: 'Why is financial privacy just as important as physical security?'"

Student Materials (Appendices)

Appendix 1: The "Digital Fortress" Vocabulary

• Digital Banking: Using an app or website to manage money instead of going to the bank.
• Phishing: When scammers send fake emails or messages to steal your passwords.
• Two-Factor Authentication (2FA): An extra layer of security (like a code sent to your phone) to prove it is really you.
• Cybersecurity: Protecting your computer, phone, and data from digital thieves.

Appendix 2: Reading Text – "The Lost Password"

Gio has a digital banking app on his phone to save his allowance. He chose '123456' as his password because it was easy to remember. One day, he received an email claiming to be from his bank, saying: 'Urgent! Click this link to confirm your account details.' Gio clicked the link, entered his username and password, and realized later that his account balance was empty. He had become a victim of a phishing attack.

Discussion Questions:

1. What were the two main mistakes Gio made?
2. How could he have identified that the email was fake?
3. Why is a simple password (like '123456') dangerous?
4. If you were the bank, what advice would you give Gio to prevent this?

Appendix 3: My Security Checklist

Check the boxes for habits that keep your money safe:

• [ ] I never share my password with friends.
• [ ] My password includes letters, numbers, and symbols.
• [ ] I check if the website address is official before logging in.
• [ ] I never click on "urgent" links in emails or messages from unknown people.
• [ ] I use Two-Factor Authentication (2FA) whenever possible.

Action Plan: If I find a suspicious message, I will: __________________________________________________

Lesson Plan: Introduction to Entrepreneurship & Startup Ideas

Objective: Students will understand the core components of a business idea (problem-solving and value proposition), practice brainstorming solutions, and learn to pitch a simple concept in English.

Time: 45 minutes

Time	Activity	Teacher’s Instruction / Interaction
5 min	Warm-up: "The Problem Hunt"	"Look around the classroom or think about your daily life. What is one small problem that annoys you? (e.g., 'I lose my pen', 'My backpack is too heavy')."
10 min	Direct Instruction	"What is an Entrepreneur? It’s not just about money; it’s about solving problems. Introduce the 'Value Proposition' (Appendix 1)."
15 min	Case Study Analysis	"Read the story of 'The Eco-Friendly Lunchbox' (Appendix 2). Analyze how the student solved a specific problem."
10 min	Group Brainstorming	"In groups, choose a problem from the warm-up and create a 'Startup Idea' using the template in Appendix 3."
5 min	The Mini-Pitch	"Groups present their idea in 30 seconds: Problem, Solution, and Why it matters."

Student Materials (Appendices)

Appendix 1: The Entrepreneur's Key Concepts

• Problem: The challenge people face.
• Solution (Product/Service): How you fix the problem.
• Customer: Who needs your solution?
• Value Proposition: Why should people buy your solution instead of someone else's?

Appendix 2: Reading Text – "The School Garden Project"

Tamar wanted to help her school. She noticed that many students bought plastic-packaged snacks that were expensive and unhealthy. She decided to start a 'Healthy Snack Station'. She contacted local farmers to buy fruits and nuts in bulk and sold them at a small profit in a reusable container. She didn't just earn money; she solved the problem of plastic waste and unhealthy eating in her school.

Discussion Questions:

1. What was the specific problem Tamar identified?
2. What was her solution?
3. Why was this idea "entrepreneurial" rather than just a hobby?
4. If you were in her shoes, what is one way you could improve her business?

Appendix 3: My Startup Blueprint

Our Team Name: ____________________

The Problem We Found: ______________________________________

Our Startup Name: __________________________________________

The Solution: (What is the product or service?)

Target Customer: (Who will buy it?)

Why it is a good idea: ______________________________________